Kısa cevap: Siparişe özel bir işin teklif fiyatı şu sırayla hesaplanır: Birim fiyat = (malzeme + işçilik + fason) × (1 + genel gider %) × (1 + marj %). Malzeme, ölçüden çıkan miktarın son alış fiyatıyla çarpılmasıdır. İşçilik, her işlemin saatinin ekibin saat maliyetiyle çarpılmasıdır. Fason, dışarıya verdiğiniz işin tutarıdır. Genel gider ve marj bu toplamın üstüne eklenir.
Seri üretimde bir ürünün maliyeti bir kez hesaplanır ve uzun süre kullanılır. Mimari projelerde, özel ölçü mobilyada, otel ya da ofis dekorasyonunda ise her iş yenidir. Müşteri "meşe olsun" dediğinde malzeme değişir, "lake olsun" dediğinde işin bir kısmı boyacıya gider, "yerinde montaj" dediğinde ekip iki gün sahada kalır. Teklifin kâr bırakıp bırakmadığı, bu kalemlerin hiçbirinin unutulmamasına bağlıdır.
Örnek: 240 × 260 cm Özel Ölçü Gardırop
Aşağıdaki rakamlar örnek amaçlıdır, kendi alış fiyatlarınızı ve saat maliyetlerinizi koymanız gerekir. KDV hariç hesaplanmıştır.
1. Malzeme
| Kalem | Miktar | Birim fiyat | Tutar |
|---|---|---|---|
| 18 mm lam MDF plaka (fire dahil) | 6 plaka | 1.850 TL | 11.100 TL |
| Kenar bandı | 45 mt | 18 TL | 810 TL |
| Menteşe, ray, kulp seti | 1 set | 2.400 TL | 2.400 TL |
| Malzeme toplamı | 14.310 TL | ||
Plaka sayısını kesim planından çıkarın, net alandan değil. 5,4 plakalık iş, artan parçalar kullanılamıyorsa 6 plaka satın almanız demektir.
2. İşçilik
| İşlem | Süre | Saat maliyeti | Tutar |
|---|---|---|---|
| Kesim (makine dahil) | 3 saat | 650 TL | 1.950 TL |
| Bantlama | 2 saat | 470 TL | 940 TL |
| Yerinde montaj (2 kişi × 6 saat) | 12 kişi-saat | 470 TL | 5.640 TL |
| İşçilik toplamı | 8.530 TL | ||
3. Fason
Kapakların lake boyası dışarıdaki boyacıya veriliyor: 4.200 TL.
4. Toplam
| Adım | Hesap | Tutar |
|---|---|---|
| Doğrudan maliyet | 14.310 + 8.530 + 4.200 | 27.040 TL |
| Genel gider %12 | 27.040 × 0,12 | 3.244,80 TL |
| Toplam maliyet | 27.040 + 3.244,80 | 30.284,80 TL |
| Marj %25 | 30.284,80 × 0,25 | 7.571,20 TL |
| Teklif fiyatı (KDV hariç) | 30.284,80 + 7.571,20 | 37.856,00 TL |
İşçilik Saat Maliyeti Nasıl Bulunur?
Teklif hesabında en çok yanlış yapılan kalem işçiliktir. Ustanın maaşını aylık saate bölmek yeterli değildir.
- Kişinin işverene toplam maliyetini alın. Net maaşı değil, bordrodaki işverene maliyet satırını kullanın: brüt ücret, işveren SGK ve işsizlik payları, yemek ve yol gibi yan haklar.
- Verimli saate bölün. Ayda yaklaşık 195 çalışma saati vardır, ama bunun tamamı işe yazılmaz. Malzeme bekleme, temizlik, ölçü almaya gitme ve izinler düşüldüğünde verimli saat çoğu atölyede ayda 150-170 aralığına iner.
- Örnek: İşverene aylık maliyeti 75.000 TL olan bir usta ve 160 verimli saat: 75.000 ÷ 160 ≈ 470 TL/saat.
- Makineyi ayrı düşünün. CNC ya da ebatlama makinesinin amortismanı, bakımı ve enerjisi o işlemin saat maliyetine eklenebilir. Yukarıdaki örnekte kesim işleminin saati bu yüzden daha yüksek.
Süre tahmininde toplam süreyi tek seferde tahmin etmek yerine işi işlemlere bölün: kesim, bantlama, delik, montaj. Her işlemin süresi küçük olduğu için daha doğru tahmin edilir ve bir sonraki benzer işte tekrar kullanılabilir.
En Sık Yapılan 5 Hata
- Marjı maliyet yerine satış fiyatı sanmak. Maliyete %25 eklemek, satış fiyatı üzerinden %20 kâr demektir (7.571,20 ÷ 37.856 = %20). "Yüzde 25 kazanıyoruz" diyen biri aslında yüzde 20 kazanıyordur.
- Montajı ve sahada geçen süreyi unutmak. Yol, malzeme taşıma ve yerinde ayar çoğu zaman atölyedeki üretim kadar sürer.
- Genel gideri atlamak. Kira, elektrik, araç, muhasebe ve ofis personeli hiçbir işe doğrudan yazılmaz ama her işin fiyatından karşılanmak zorundadır. Geçen yılki toplam genel gideri doğrudan maliyetlere bölmek iyi bir başlangıç yüzdesi verir.
- Eski alış fiyatıyla hesaplamak. Plaka ve aksesuar fiyatları hızlı değişiyor. Teklif günü son alış fiyatını kullanın ve teklife geçerlilik süresi yazın.
- Kırılımı müşteriye göndermek. İç hesabınız sizin içindir. Müşteriye giden teklifte kalem, miktar ve fiyat yeterlidir; işçilik saatlerinizi ve marjınızı paylaşmak pazarlıkta elinizi zayıflatır.
Alternatif Malzemeyle İkinci Seçenek
Müşteri genellikle iki seçenek görmek ister: örneğin lam MDF ve doğal meşe kaplama. İkinci seçeneği ayrı bir kalem olarak aynı yöntemle hesaplayın. Sadece malzeme değil, işçilik ve fason da değişebilir: kaplama işinde boyacıya gitmeyebilirsiniz ama zımpara ve vernik süresi eklenir. İki fiyatı yan yana görmek, müşterinin kararını hızlandırır.
TekstilERP'de Teklif Kalemine İş Reçetesi
TekstilERP'de siparişe özel üretim yapan firmalar için teklif kalemine iş reçetesi eklenebiliyor (şu an beta, firma bazında açılıyor):
- Malzemeler stoktaki hammadde listesinden seçilir, alış fiyatı otomatik gelir. Siz yalnız miktarı girersiniz.
- İşçilik, tanımlı işçilik türlerinden saat × saat ücreti olarak eklenir.
- Fason tutarı, genel gider yüzdesi ve marj yüzdesi girildiğinde birim fiyat yukarıdaki formülle anında hesaplanır.
- Teklif ekranında malzeme, işçilik, fason, genel gider ve marj kırılımını siz görürsünüz. Müşteriye gönderilen teklif linkinde ise yalnız kalem ve fiyat yer alır, kırılım gönderilmez.
Firmanız için açılmasını isterseniz bizimle iletişime geçebilirsiniz.
Sıkça Sorulan Sorular
Özel üretim teklifinde kâr marjı yüzde kaç olmalı?
Tek bir doğru oran yoktur. Önce genel giderinizin tamamen karşılandığından emin olun, marjı onun üstüne koyun. Maliyet üzerine eklenen oranın satış fiyatına göre daha düşük bir kâr yüzdesine karşılık geldiğini unutmayın: maliyete %25 eklemek, satıştan %20 kâr demektir.
Genel gider yüzdesi nasıl hesaplanır?
Bir yılda doğrudan bir işe yazılamayan tüm giderleri (kira, enerji, araç, ofis personeli, muhasebe, yazılım) toplayın ve aynı yılın toplam doğrudan maliyetine (malzeme + işçilik + fason) bölün. Çıkan oranı her teklife uygulayın ve yılda bir güncelleyin.
İşçilik saat ücretini hesaplarken net maaş mı kullanılır?
Hayır. İşverene toplam maliyet kullanılır: brüt ücret, işveren SGK ve işsizlik payları ve yan haklar. Bu toplam, ayda gerçekten işe yazılabilen verimli saate bölünür.
Fire teklife nasıl eklenir?
En güvenli yol, malzeme miktarını kesim planından satın alınacak birim olarak girmektir: net alan 5,4 plakaysa ve artan parça başka işte kullanılmayacaksa 6 plaka yazılır. Böylece fire ayrı bir yüzde olarak unutulmaz.
Teklif fiyatına KDV eklenir mi?
Yukarıdaki hesap KDV hariçtir. KDV, ürün ya da hizmet için geçerli oranla teklif toplamının üstüne ayrıca eklenir ve teklifte KDV hariç ve KDV dahil tutar açıkça yazılmalıdır.