Kısa cevap: Yapabileceğiniz en yüksek indirim, 1 − (başabaş fiyat ÷ mevcut fiyat) kadardır. Başabaş fiyat, kârın sıfır olduğu KDV dahil fiyattır: (maliyet + kargo) ÷ [1 ÷ (1 + KDV oranı) − komisyon oranı ÷ 1,2]. Maliyeti 100 TL, kargosu 35 TL, komisyonu %22, KDV'si %10 olan ve 229,05 TL'ye satılan bir üründe başabaş fiyat 186,01 TL'dir. Yani bu ürün en fazla %18,8 indirim kaldırır.
İndirim Kârdan Neden Bu Kadar Hızlı Gider?
İndirim fiyatın tamamından yapılır, ama kâr fiyatın küçük bir parçasıdır. Maliyet ve kargo indirimde değişmez. Fiyattan düşen her lira doğrudan kârdan çıkar. Sadece komisyon ve KDV, fiyat düştüğü için biraz azalır.
Bu yüzden %15 marjla satılan bir ürüne %15 indirim yapmak "kârı sıfırlar" diye düşünmek yanlıştır. Bu örnekte %15 indirimde kâr sıfıra inmez ama 31,23 TL'den 6,30 TL'ye düşer. Başka bir üründe, maliyet ve komisyon yapısına göre, aynı indirim doğrudan zarar olabilir. Sezgiyle değil, hesapla karar vermek gerekir.
Örnek: 229,05 TL'lik Üründe İndirim Tablosu
Varsayımlar: maliyet KDV hariç 100 TL, kargo KDV hariç 35 TL, komisyon %22, ürün KDV'si %10. İndirim satıcı tarafından karşılanıyor ve komisyon indirimli fiyat üzerinden kesiliyor. Kâr, KDV hariç gelirden komisyon gideri (komisyonun KDV'si düşülmüş hali), kargo ve maliyet çıkarılarak bulunur.
| İndirim | Satış fiyatı | KDV hariç gelir | Komisyon gideri | Kâr | Marj |
|---|---|---|---|---|---|
| Yok | 229,05 TL | 208,23 TL | 41,99 TL | 31,23 TL | %15,0 |
| %10 | 206,15 TL | 187,40 TL | 37,79 TL | 14,61 TL | %7,8 |
| %15 | 194,69 TL | 176,99 TL | 35,69 TL | 6,30 TL | %3,6 |
| %20 | 183,24 TL | 166,58 TL | 33,59 TL | −2,01 TL | Zarar |
| %25 | 171,79 TL | 156,17 TL | 31,49 TL | −10,32 TL | Zarar |
%10'luk bir indirim, kârı 31,23 TL'den 14,61 TL'ye indiriyor. Kârın yarısından fazlası gidiyor. %20 indirimde ise her satış 2 TL zarar yazıyor, üstelik ciro artmış görünüyor.
Başabaş Fiyat ve En Yüksek İndirim Formülü
Başabaş fiyat, kâr marjı formülünde marjı sıfır alınca çıkan fiyattır:
- Başabaş fiyat = (maliyet + kargo) ÷ [1 ÷ (1 + KDV) − komisyon ÷ 1,2]
- En yüksek indirim = 1 − başabaş fiyat ÷ mevcut fiyat
Örnekte: payda = 1 ÷ 1,10 − 0,22 ÷ 1,2 = 0,9091 − 0,1833 = 0,7258. Başabaş fiyat = 135 ÷ 0,7258 ≈ 186,01 TL. En yüksek indirim = 1 − 186,01 ÷ 229,05 ≈ %18,8.
Kampanyada sıfır kâr genellikle hedef değildir. Kampanyada da en az %5 marj kalsın istiyorsanız, paydadaki 1 yerine (1 − 0,05) yazın: 135 ÷ (0,95 ÷ 1,10 − 0,1833) ≈ 198,44 TL. Bu durumda en fazla %13,4 indirim yapabilirsiniz.
Kampanyaya Girmeden Önce Kontrol Edilecekler
- Kampanya komisyonu: Bazı kampanyalarda komisyon oranı değişebilir. Hesabı kampanya koşullarındaki oranla yapın.
- İndirimi kim karşılıyor: Tablo, indirimin tamamını satıcının karşıladığı durumu gösterir. Pazaryerinin karşıladığı kısım varsa kârınız daha az etkilenir.
- Kargo: İndirimle sepet tutarı düşünce kargo koşulları değişebilir. Kargo maliyetini kampanya fiyatına göre yeniden kontrol edin. Hacimli ürünlerde kargonun etkisi için desi hesabı yazımıza bakabilirsiniz.
- Üstüne üstlük indirim: Kupon, sepet indirimi ve kampanya indirimi aynı üründe birleşebilir. Zarar eşiğini toplam indirimle karşılaştırın.
Ürün Bazında Neden Ayrı Hesap Gerekir?
Aynı kategoride, aynı %15 marjla satılan iki ürünün zarar eşiği farklı olabilir. Kargonun fiyata oranı yüksek olan ucuz ürünlerde eşik daha düşüktür, çünkü sabit kargo indirimle azalmaz. Kategorinin tamamına tek bir indirim oranı vermek, bazı ürünleri kârlı tutarken bazılarını zarara sokar.
TekstilERP'nin Fiyatlandırma modülü her ürün ve kanal için kâr marjını aynı formülle hesaplar ve toplu fiyat değişikliğinde yeni fiyatın net kârını onaydan önce gösterir. Böylece kampanya fiyatlarını uygulamadan önce hangi ürünlerin zarara geçtiğini görebilirsiniz. Tek bir ürünü hızlıca denemek için Kâr Hesaplama aracını kullanabilirsiniz.
Sıkça Sorulan Sorular
%15 kâr marjıyla satılan ürüne %15 indirim yaparsam kâr sıfır mı olur?
Hayır, sonuç ürünün maliyet, kargo ve komisyon yapısına bağlıdır. Yazıdaki örnekte %15 indirimde kâr 31,23 TL'den 6,30 TL'ye düşer. Kesin sonuç için başabaş fiyatı hesaplayın.
Başabaş fiyat nedir?
Satıştan ne kâr ne zarar ettiğiniz fiyattır. Maliyet, kargo, komisyon gideri ve KDV düşüldüğünde geriye sıfır kalır. Bu fiyatın altındaki her satış zarardır.
Komisyon indirimli fiyattan mı kesilir?
Komisyon satış fiyatı üzerinden hesaplanır. Fiyat düşünce komisyon tutarı da düşer, ama oran aynı kalır. Kampanya koşullarında oran değişiyorsa hesabı yeni oranla yapın.
Kampanyada zarar etmeye değer mi?
Bu bir iş kararıdır. Yeni müşteri kazanmak ya da elde kalan stoku eritmek için bilinçli olarak yapılabilir. Önemli olan, satış başına zararı önceden bilmek ve kampanyanın toplam maliyetini hesaplamaktır.