Kısa özet: Birden fazla kanalda satan bir markanın en pahalı hatası, aynı ürünü iki kez satmaktır. Sebep neredeyse her zaman aynıdır: stok her kanalda ayrı tutulur ve elle eşitlenir. Selin'in hikâyesi, stok tek bir yerde tutulup satışın olduğu an diğer kanallara yansıtıldığında sabah rutininin nasıl değiştiğini anlatıyor.
Salı Sabahı, 08.40
Selin, Bursa'da nevresim takımı ve pike üreten küçük bir markanın kurucusu. Ürünler Trendyol'da, Hepsiburada'da ve kendi Shopify mağazasında satılıyor. Atölyede dört kişi çalışıyor, paketlemeyi de onlar yapıyor.
O salı sabahı telefonunda iki bildirim vardı. Gece Trendyol'dan bir "çift kişilik saten nevresim takımı, antrasit" siparişi gelmişti. Aynı ürün, sabaha karşı Hepsiburada'dan da satılmıştı. Rafta ise tek bir paket vardı.
Excel dosyasında stok hâlâ 3 görünüyordu. Dün akşam kimse güncellememişti, çünkü dün akşam herkes Shopify'dan gelen 14 siparişi paketlemekle uğraşıyordu.
Selin siparişlerden birini iptal etti. İptal, mağaza puanını düşürdü. Müşteriden gelen "ürün stokta yoktu madem neden sattınız" mesajına cevap yazarken saat dokuzu geçmişti ve henüz tek bir koli kapanmamıştı.
Sorun Aslında Excel Değildi
Selin uzun süre sorunu "ekibin dikkatsizliği" sandı. Oysa hata bir sistemin doğal sonucuydu:
- Stok dört yerde yaşıyordu: Excel, Trendyol paneli, Hepsiburada paneli ve Shopify. Her biri ayrı bir "doğru" gösteriyordu.
- Eşitleme insana bağlıydı: Bir satış olunca diğer üç yere elle girilmesi gerekiyordu. Yoğun günlerde bu adım ilk atlanan işti.
- İadeler kayboluyordu: İade gelen ürün rafa konuyordu ama stoğa eklenmiyordu. Ürün "tükendi" görünürken rafta duruyordu.
- Paketleme kâğıttan yapılıyordu: Her panelden ayrı liste alınıyor, çıktılar masada karışıyordu. Hangi siparişin kargoya verildiği ancak akşam kontrol edilebiliyordu.
Yani Selin'in bir dikkat sorunu yoktu. Bir tek kaynak sorunu vardı.
Değişen Şey: Stok Tek Yerde, Kanallar Ona Bakıyor
Selin TekstilERP'ye geçtiğinde ilk iş ürünlerini SKU üzerinden üç kanalla eşleştirdi. Bundan sonra stok yalnızca bir yerde tutuldu.
- Satış olunca stok düşüyor ve diğer kanallara gönderiliyor. Trendyol'dan gelen sipariş TekstilERP'ye düştüğünde ürünün stoğu azalıyor ve yeni stok Hepsiburada ile Shopify'a iletiliyor. Son paket satıldığında diğer kanallarda da sıfır görünüyor.
- İade stoğa geri dönüyor. İade edilen sipariş stoğa geri ekleniyor, ürün tekrar satışa açılıyor. Raporlarda da ciro ve kârdan düşülüyor.
- Stok azalınca haber geliyor. Minimum stok seviyesinin altına inen ürünler için uyarı e-postası geliyor. Selin artık "antrasit bitmiş" bilgisini müşteriden değil, sistemden öğreniyor.
Excel dosyası hâlâ bilgisayarda duruyor. Ama artık kimse onu güncellemiyor, çünkü güncellenecek bir şey kalmadı.
Sabah Rutini: Üç Liste Yerine Tek Ekran
Paketleme tarafında ekip artık Sipariş Hazırlama ekranından çalışıyor. Trendyol, Hepsiburada ve Shopify siparişleri tek listede, sıra numarasıyla geliyor. Her siparişte ürünün fotoğrafı, SKU'su ve barkodu görünüyor. Yeni başlayan biri bile hangi pikeyi koliye koyacağını fotoğraftan anlayabiliyor.
Hepsiburada siparişlerinde paket barkodu sistem içinde üretiliyor. Ekibin Hepsiburada paneline girip tek tek paket oluşturmasına gerek kalmıyor. Aras Kargo ile gönderilen siparişlerde takip numarası siparişin üzerine düşüyor, müşteri sorduğunda aramak gerekmiyor.
Selin'in deyişiyle: "Sabahları ilk yaptığım iş artık iptal etmek değil, kahve almak."
Bu Hikâyeden Çıkan Dört Ders
- Çift satış bir dikkat hatası değil, bir mimari hatadır. Stok birden fazla yerde tutuluyorsa, er ya da geç biri geride kalır.
- Eşleştirmenin anahtarı SKU'dur. Her ürüne her kanalda aynı SKU'yu vermek, otomasyonun ilk şartıdır. Bunun için çoklu pazaryerinde barkod ve SKU yönetimi yazımıza bakabilirsiniz.
- İade, stok hareketidir. İade edilen ürün stoğa eklenmiyorsa, işletme hem satıştan hem stoktan kaybeder. Detaylar için iade yönetimi yazımız var.
- Paketleme tek ekrandan yapılmalı. Kanallara göre ayrı listeler, en yoğun günde en çok hatayı üretir.
Sık Sorulan Sorular
Aynı ürün iki pazaryerinde aynı anda satılırsa ne olur?
Stok tek bir yerde tutuluyorsa, ilk sipariş geldiğinde stok düşer ve yeni miktar diğer kanallara gönderilir. Son ürün satıldıysa diğer kanallarda ürün tükendi görünür. Stok elle eşitleniyorsa iki sipariş de kabul edilir ve biri iptal edilmek zorunda kalınır.
İade gelen ürün stoğa otomatik eklenir mi?
TekstilERP'de iade edilen sipariş stoğa geri eklenir ve ciro ile kâr raporlarından düşülür. Elle tutulan sistemlerde bu adım en sık unutulan adımdır.
Çok kanallı satışta stok eşleştirmesi neye göre yapılır?
Ürünün SKU'suna göre. Aynı ürünün her kanalda aynı SKU ile listelenmesi, siparişin doğru ürüne düşmesini ve stok gönderiminin doğru listing'e gitmesini sağlar.
Küçük bir ekip için sipariş hazırlama ekranı gerekli mi?
Günde birkaç siparişte kâğıt liste yeterli olabilir. Ama sipariş birden fazla kanaldan gelmeye başladığında, tek listede sıra numarası ve ürün fotoğrafıyla çalışmak yanlış ürün gönderme ve atlanan sipariş riskini belirgin şekilde azaltır.
Bu hikâye, ekibimizin tekstil işletmeleriyle görüşmelerinde sık dinlediği durumlardan derlenmiş temsili bir senaryodur. Kişi ve firma adları kurgusaldır.