Kısa cevap: Asorti, bir modelin bedenlerinin sabit bir oranla bir arada paketlendiği ve satıldığı settir. Toptan konfeksiyonda buna seri de denir. 1-2-2-1 asortisi; 1 S, 2 M, 2 L ve 1 XL'den oluşan 6 adetlik bir seridir. Müşteri "50 seri" istediğinde 300 adet ürün sipariş etmiş olur: 50 S, 100 M, 100 L, 50 XL.
Seri, Tekleme ve Asorti Arasındaki Fark
- Seri (asorti): Bedenler sabit oranla birlikte satılır. Toptancı ve mağaza alımlarında yaygındır.
- Tekleme: İstenen bedenden istenen kadar alınır. Perakende ve pazaryeri satışında esas olan budur.
- Renk asortisi: Aynı mantık renge uygulanır. Örneğin 2 siyah + 1 bej + 1 lacivert.
Seri Siparişini Beden Adedine Çevirme
Hesap tek bir çarpmadır: beden adedi = asortideki o bedenin oranı × seri sayısı × renk sayısı.
Örnek sipariş: 1-2-2-1 asorti, 50 seri, 2 renk.
| Beden | Asorti oranı | Renk başına (50 seri) | 2 renk toplam |
|---|---|---|---|
| S | 1 | 50 | 100 |
| M | 2 | 100 | 200 |
| L | 2 | 100 | 200 |
| XL | 1 | 50 | 100 |
| Toplam | 6 | 300 | 600 |
Bu tablo, üretim emrinin ve stoğun beden-renk düzeyinde açılması gereken rakamlardır. "600 adet" diye tek satırda tutulan bir sipariş, sevkiyatta hangi bedenin eksik kaldığını göstermez.
Asortiyi Kesim Planına Çevirme
Asorti oranı doğrudan pastal planına (marker) taşınabilir. Pastala her kat için 1 S + 2 M + 2 L + 1 XL kalıbı yerleştirilirse, her kat tam olarak 1 seri verir. Bu durumda:
- Kat sayısı = renk başına seri sayısı → her renk için 50 kat
- Kumaş ihtiyacı = pastal boyu × kat sayısı + pastal başı/sonu payı
Örnek: Pastal boyu 7,2 m (6 parça için), 50 kat → 360 m. Pastal uçları ve kat kayıpları için örneğin %3 pay ayırırsanız renk başına yaklaşık 371 m, iki renk için yaklaşık 742 m kumaş gerekir. Pay oranı kumaş türüne, pastal uzunluğuna ve atölyeye göre değişir. Kendi geçmiş kesimlerinizden ölçtüğünüz oranı kullanın.
Seri sayısı pastal kat sınırını aşıyorsa (ör. kumaş kalınlığı nedeniyle en fazla 40 kat serilebiliyorsa) kesim ikiye bölünür: 40 + 10 kat. Asorti oranı bozulmadığı sürece her kesim tam seri verir.
Asorti Oranını Nasıl Belirlemelisiniz?
Asorti oranı tahminle değil, satış verisiyle belirlenmelidir. Geçen sezon bir modelin satışları S %15, M %35, L %33, XL %17 dağıldıysa, 6'lık bir seride bu yaklaşık 1-2-2-1'e karşılık gelir. Büyük beden ağırlıklı bir müşteri kitleniz varsa 1-1-2-2 gibi farklı bir seri daha doğru olabilir. Her modele aynı asortiyi uygulamak, bazı bedenlerin sürekli elde kalmasının en yaygın nedenidir.
Kırık Seri: Asortiyle Alıp Teklemeyle Satmanın Sorunu
Seriyle üretip ya da alıp pazaryerinde tek tek satan işletmelerde M ve L hızla biter, S ve XL elde kalır. Elde kalan bu "kırık seri" ne yeniden seri olarak satılabilir ne de kolay erir. Bunu önlemenin yolu, stoğu beden bazında izleyip bir sonraki üretimde asortiyi gerçek satış dağılımına göre güncellemektir. TekstilERP'de ürünler renk-beden varyantı olarak tutulduğu için stok ve satış her beden için ayrı görünür. Böylece hangi bedenin biriktiği, sezon bitmeden fark edilir.
Sıkça Sorulan Sorular
Asorti ile seri aynı şey mi?
Toptan konfeksiyonda çoğunlukla aynı anlamda kullanılır: bedenlerin sabit oranla birlikte satıldığı set. Asorti terimi renk karışımı için de kullanılır.
1 seri kaç adettir?
Asorti oranındaki rakamların toplamı kadardır. 1-2-2-1 serisi 6 adet, 1-1-1-1 serisi 4 adet, 2-2-2 serisi 6 adettir.
Müşteri seriyi bozarak sipariş verebilir mi?
Bu, satıcının politikasıdır. Bozuk seri kabul edilirse kesim planı tam seriler üzerinden yapılır, eksik ya da fazla bedenler ayrıca kesilir ya da stoktan karşılanır.